ದೇಶದ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ ತರುವ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಮಸೂದೆಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಹಾಗೂ ಸಭಾತ್ಯಾಗದ ನಡುವೆಯೇ ಅಂಗೀಕಾರ ನೀಡಿದೆ. ಸೋಮವಾರ ನಡೆದ ಕಲಾಪದಲ್ಲಿ 'ಬ್ಯಾಂಕರ್ಗಳ ದಾಖಲೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಮಸೂದೆ, 2026' (Bankers’ Books Evidence Bill) ಅನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, 'ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾನೂನುಗಳ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ, 2026' ಅನ್ನು ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಮರಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಲಾಪದ ವೇಳೆ ಯುಪಿಐ (Unified Payments Interface) ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರ ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲು ಹೊರಟಿದೆ ಎಂಬ ವಿಪಕ್ಷಗಳ ಆರೋಪವನ್ನು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದ್ದು, ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಯುಪಿಐ ಉಚಿತ ಸೇವೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ: ವಿತ್ತ ಸಚಿವೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ
ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ಹೇರುವ ಮೂಲಕ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಹೊರೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಕಳವಳವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್, ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿರುವ ಯುಪಿಐ ಸೇವೆಯು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವೆಚ್ಚವಿಲ್ಲದೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ ಎಂದು ಸದನಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದರು. 'ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರು ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಬೇಕೇ? ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಬೀದಿ ಬದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನೂ ಯಾವುದೇ ವಹಿವಾಟು ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲದೆ ತತ್ಕ್ಷಣದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಮಾಡುವ ಸೌಲಭ್ಯ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ' ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.
ಹೊಸ ಶಾಸನವು 'ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಇತ್ಯರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2007'ರ (Payment and Settlement Systems Act, 2007) ಸೆಕ್ಷನ್ 10A ಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತರಲಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಶಕ್ತೀಕರಣ ಪ್ರಾವಧಾನವಾಗಿದೆಯೇ ಹೊರತು ಬಳಕೆದಾರರ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ಅಥವಾ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮಸೂದೆ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕಾರಗೊಂಡ ನಂತರ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (NPCI) ನೇತೃತ್ವದ 'ಯುಪಿಐ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸಮಿತಿ'ಯು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ದರ (MDR) ಕುರಿತು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಎಂಡಿಆರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನಿಗದಿತ ಪರಿಮಿತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವರ್ಗದ ವ್ಯಾಪಾರಿ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸಲಿದೆಯೇ ಹೊರತು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಅಥವಾ ಗ್ರಾಹಕರಿಗಲ್ಲ ಎಂದು ಸಚಿವರು ವಿವರಿಸಿದರು.
ಸದನದಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಬ್ರಿಟ್ಟಾಸ್ ಕಟು ಟೀಕೆ ಮತ್ತು ಗದ್ದಲ
ಕಲಾಪ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ) ಸದಸ್ಯ ಜಾನ್ ಬ್ರಿಟ್ಟಾಸ್, 2026ರ ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಶಾಸನಬದ್ಧ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಅಧಿವೇಶನ ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ತುರ್ತಾಗಿ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆ ಹೊರಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವೇನಿತ್ತು ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ ಅವರು, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಅಮೆರಿಕದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಗಂಭೀರ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದರು.
'ಅಮೆರಿಕದ ನಿರ್ದೇಶನಗಳಿಗೆ ಬಗ್ಗಿರುವ ಸರ್ಕಾರ, ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡುತ್ತಿದೆ. ಯುಪಿಐ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಉಚಿತವಾಗಿ ಸಿಗಲಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರು ನೀಡಿದ್ದ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಮರೆಯುತ್ತಿದೆ' ಎಂದು ಬ್ರಿಟ್ಟಾಸ್ ವಾಗ್ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರು. ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಾರ್ಟಿಯ ಸಂಸದ ಸಂಜಯ್ ಸಿಂಗ್ ಸಹ ಬ್ರಿಟ್ಟಾಸ್ ವಾದವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ, 'ಇಂದು ಡಿಜಿಟಲ್ ವಹಿವಾಟು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ದಿನನಿತ್ಯದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟಿನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಮಸೂದೆಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೀವ್ರ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡಲಿದೆ' ಎಂದು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ರಾಜಕೀಯ ವಾಕ್ಸಮರ ಮತ್ತು ಸಭಾತ್ಯಾಗದ ನಾಟಕ
ಬ್ರಿಟ್ಟಾಸ್ ಶಾಸನಬದ್ಧ ನಿರ್ಣಯ ಮಂಡಿಸಿದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ವಿಪಕ್ಷಗಳ ಸದಸ್ಯರು ಸದನದಿಂದ ಸಭಾತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ, ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಬ್ರಿಟ್ಟಾಸ್ ಚರ್ಚೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲು ಮರಳಿ ಸದನಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದು ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಬಿಜೆಪಿ ಸದಸ್ಯರ ತೀವ್ರ ಆಕ್ಷೇಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಚರ್ಚೆಯ ನಂತರ ಬ್ರಿಟ್ಟಾಸ್ ಮತ್ತೆ ಸದನದಿಂದ ಹೊರನಡೆದಾಗ ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ನಾಯಕರ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರ ವಾಗ್ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರು.
'ಈ ದೇಶದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೇಡಿಗಳು. ಅವರಿಗೆ ನೈಜ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಧೈರ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಕೇವಲ ಗದ್ದಲ ಎಬ್ಬಿಸುವುದು, ಕಲಾಪಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಲಾಪವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಎಳೆಯುವುದನ್ನಷ್ಟೇ (filibustering) ಅವರು ಕಾಯಕ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ' ಎಂದು ಸಚಿವರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ತೊಳಕೊಂಡರು.
ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ಆಧುನಿಕ ಸ್ಪರ್ಶ
ಇದೇ ವೇಳೆ ಅಂಗೀಕಾರಗೊಂಡ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮಸೂದೆ ಎಂದರೆ 'ಬ್ಯಾಂಕರ್ಗಳ ದಾಖಲೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಮಸೂದೆ, 2026'. ಕಳೆದ ವಾರವಷ್ಟೇ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕಾರಗೊಂಡಿದ್ದ ಈ ಮಸೂದೆಯು ಭಾರತದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಕುರಿತು ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್, 'ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ವಲಯವು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಲ್ಲದ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (NBFCs), ಪಾವತಿ ಅಗ್ರಿಗೇಟರ್ಗಳು, ಫಿನ್ಟೆಕ್ (Fintech) ಕಂಪನಿಗಳು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ದಿನನಿತ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಆಧುನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಹೊಸ ಮಸೂದೆಯು ಈ ಎಲ್ಲ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ದಾಖಲೆಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಿದೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಮಸೂದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಒಂದು ನೋಟದಲ್ಲಿ:
- ಉಚಿತ ಯುಪಿಐ ಸೇವೆ: ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟು ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ.
- MDR ನಿಯಮಾವಳಿ: ನಿಗದಿತ ಮಿತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಎಂಡಿಆರ್ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ NPCI ನೇತೃತ್ವದ ಸಮಿತಿಗೆ.
- ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯ: ಫಿನ್ಟೆಕ್, ಎನ್ಬಿಎಫ್ಸಿ ಹಾಗೂ ಪಾವತಿ ಅಗ್ರಿಗೇಟರ್ಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ದಾಖಲೆಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಮಾನ್ಯತೆ.
- ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತಿಭಟನೆ: ವಿಪಕ್ಷಗಳ ಸಭಾತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಆರೋಪಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಸಂಸತ್ತಿನ ಉಭಯ ಸದನಗಳಲ್ಲಿ ಮಸೂದೆಗೆ ಸಮ್ಮತಿ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ವಹಿವಾಟಿನ ಸುತ್ತ ಹರಡಿದ್ದ ಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ತೆರೆ ಎಳೆದಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ, ದೇಶದ ಹಣಕಾಸು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮಸೂದೆಗಳಿಗೆ ಅಂಕಿತ ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ.
