ಭಾರತೀಯ ಕರೆನ್ಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಅಧ್ಯಾಯವೊಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೂ ಬೇಗನೆ ಹಾಳಾಗುವ 10 ರೂಪಾಯಿ ಮತ್ತು 20 ರೂಪಾಯಿ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಇನ್ಮುಂದೆ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಪಾಲಿಮರ್ (ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹಸಿರು ನಿಶಾನೆ ತೋರಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ಉತ್ತರ ನೀಡಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಆರ್ಬಿಐ) ನೀಡಿರುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ದೇಶದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಣದುಬ್ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಜಿಎಸ್ಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ದರ ಸರಳೀಕರಣದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಮತ್ತು ಸುಂಕ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ತರಲಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಚಿವರು ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ವಿವರವಾದ ವರದಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
100 ಕೋಟಿ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ವಿತರಣೆ: ಯೋಜನೆ ಹೇಗಿರಲಿದೆ?
ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕವಾಗಿ ದೇಶದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಆರ್ಬಿಐ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಿದೆ. ಈ ಸಂಬಂಧ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1934ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 25ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಬಿಐನ ಕೇಂದ್ರ ಮಂಡಳಿಯು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಶಿಫಾರಸಿಗೆ ಅಂತಿಮ ಸಮ್ಮತಿ ದೊರೆತಿದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
- ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪ್ರಮಾಣ: ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗಾಗಿ (Field Trials) ತಲಾ 1 ಬಿಲಿಯನ್ (ಅಂದರೆ 100 ಕೋಟಿ) ಸಂಖ್ಯೆಯ 10 ರೂ. ಮತ್ತು 20 ರೂ. ಮುಖಬೆಲೆಯ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಅಚ್ಚು ಮಾಡಲಾಗುವುದು.
- ಹಂತ ಹಂತದ ಜಾರಿ: ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಬಳಿಕವಷ್ಟೇ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ: ನೋಟುಗಳ ಮುದ್ರಣ ಹಾಗೂ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುಗಳ கொள்procurement ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದು, ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾದ ಜಾರಿ ದಿನಾಂಕ ಹಾಗೂ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಚಿವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿಲ್ಲರೆ ಹಣದುಬ್ಬರದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಇಳಿಕೆ: ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಸಮಾಧಾನದ ನಿಟ್ಟುಸಿರು
ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರು, ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದ್ದ ಚಿಲ್ಲರೆ ಹಣದುಬ್ಬರವು (CPI) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಹತೋಟಿಗೆ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಸಮೇತ ವಿವರಿಸಿದರು. ಗ್ರಾಹಕ ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಆಧಾರಿತ ಹಣದುಬ್ಬರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಇಳಿಕೆಯ ಹಾದಿ ಹೀಗಿದೆ:
- 2023-24 ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ: ಸರಾಸರಿ ಶೇಕಡಾ 5.4 ರಷ್ಟಿತ್ತು.
- 2024-25 ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ: ಶೇಕಡಾ 4.6 ಕ್ಕೆ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿತು.
- 2025-26 ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ: ಶೇಕಡಾ 2.1 ರಷ್ಟು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಕೆಳಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಿ ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ राजकीय ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳು, ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ, ತರಕಾರಿ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಹಾಗೂ ಎಲ್ ನಿನೋ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ 2026-27ರ ಮೊದಲ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ಹಣದುಬ್ಬರವು ಶೇ. 3.9 ಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಇದು ಆರ್ಬಿಐ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ಶೇಕಡಾ 4 ರ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಿತಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರುವುದು ಸಮಾಧಾನಕರ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ.
ಜಿಎಸ್ಟಿ ದರಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸರಳೀಕರಣ
ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರ ವಲಯಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆ ಹೊರೆ ತಗ್ಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ (ಜಿಎಸ್ಟಿ) ಮಂಡಳಿಯ 56ನೇ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ತೆರಿಗೆ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು ಸರಳೀಕರಿಸಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ದರಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ತರಲಾಗಿದೆ.
ಹೊಸ ಜಿಎಸ್ಟಿ ದರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:
- ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ದರ: ಶೇಕಡಾ 18 ರ ಸಾಮಾನ್ಯ ದರ.
- ಮೆರಿಟ್ (ರಿಯಾಯಿತಿ) ದರ: ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು ಹಾಗೂ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಶೇಕಡಾ 5.
- ಡಿ-ಮೆರಿಟ್ ದರ: ಆಯ್ದ ಕೆಲವು ಐಷಾರಾಮಿ ಹಾಗೂ ಹಾನಿಕಾರಕ ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಶೇಕಡಾ 40 ರ ವಿಶೇಷ ದರ.
ಈ ತರ್ಕಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಹಿಂದೆ ಶೇ. 28 ರಷ್ಟಿದ್ದ ಅನೇಕ ನಿತ್ಯಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಶೇ. 18 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಶೇ. 18 ರಲ್ಲಿದ್ದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಶೇ. 12 ಅಥವಾ ಶೇ. 5 ಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಶೇ. 12 ರಲ್ಲಿದ್ದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಶೇ. 5 ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶೂನ್ಯ ಶೇಕಡಾ (0%) ತೆರಿಗೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ.
ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಹಾರಿ ಎಣ್ಣೆ ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರದ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್
ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು, ರಫ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಇನ್ಪುಟ್ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ 2026-27ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕವನ್ನು (BCD) ತರ್ಕಬದ್ಧಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 2026 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.
ಅಲ್ಲದೆ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಜೇಬಿಗೆ ಬಿಸಿ ತಟ್ಟದಂತೆ ಮಾಡಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹಲವು ಕಡಿತಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ:
- ಖಾದ್ಯ ತೈಲಗಳ ಸುಂಕ ಕಡಿತ: ಕಚ್ಚಾ ಪಾಮ್ ಎಣ್ಣೆ, ಕಚ್ಚಾ ಸೋಯಾಬೀನ್ ಎಣ್ಣೆ ಹಾಗೂ ಕಚ್ಚಾ ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ ಎಣ್ಣೆಯ ಮೇಲಿನ ಮೂಲ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳ ಮೇಲಿನ ಸೆಸ್ ಕಡಿತ: ಕೃಷಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೆಸ್ (AIDC) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಸೂರ್ ಬೇಳೆ ಮೇಲಿನ ಸುಂಕವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
- ಇಂಧನ ದರದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ವಿನಾಯಿತಿ: ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಸಾಗಣೆ ವೆಚ್ಚ ತಗ್ಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಹಣದುಬ್ಬರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಮೇಲಿನ ಕೇಂದ್ರ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕವನ್ನು ಲೀಟರ್ಗೆ ಭಾರಿ 10 ರೂಪಾಯಿಗಳಷ್ಟು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಣದ ಬಾಳಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಕೆ ಒಂದೆಡೆಯಾದರೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ದರಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ವಿನಾಯಿತಿಗಳು ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ನೂತನ ಚೇತನ ನೀಡಲಿವೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
